Σήμερα έλαβε χώρα ο 370ς Αυθεντικός Μαραθώνιος με νικητή τον 42χρονο Κενυάτη Τζον Κιπκορί Κόμεν με χρόνο  2:16:34. Στη δεύτερη θέση ήρθε ο συμπατριώτης του Φελισιέν Μουχιτίρα με χρόνο 2:16.43, ενώ τρίτος τερμάτισε ο Έλληνας Κωνσταντίνος Γκελαούζος με χρόνο 2:19:02. Ποια είναι η ιστορία, όμως, που κρύβεται πίσω από τη μεγάλη αυτή διαδρομή των 42,195 χιλιομέτρων;

Συγκεκριμένα, ο Μιλτιάδης αμέσως μετά την περίφημη εκείνη μάχη απέστειλε τον Φειδιππίδη, που θεωρούνταν ο ταχύτερος τότε ημεροδρόμος του αθηναϊκού στρατού, από το πεδίο του Μαραθώνα στην Αθήνα για να αναγγείλει τη νίκη κατά των Περσών. Λέγεται ότι έτρεξε όλη την απόσταση χωρίς διακοπή μέσα σε λίγες ώρες και μπήκε στην Συνέλευση της Βουλής, όπου αναφώνησε “νενικήκαμεν” πριν καταρρεύσει και πεθάνει. 

Ποιος ήταν, όμως, ο Φειδιππίδης; Στην πραγματικότητα το όνομα του στρατιώτη παραμένει άγνωστο. Η ιστορία της πορείας από το Μαραθώνα στην Αθήνα εμφανίζεται αρχικά στον Πλούταρχο στη «στην Δόξα της Αθήνας» του 1ου αιώνα π.Χ. που αναφέρει τη χαμένη εργασία του Ηρακλείδη Ποντικού. Αυτός δίνει το όνομα του δρομέα ως είτε Θέρσιπος είτε Ευκλής. Ο Λουκιανός, τον 2ο αιώνας π.X., επίσης δίνει την ιστορία αλλά ονομάζει το δρομέα Φειλιππίδη (εκ παραφθοράς του ονόματος Φειδιππίδη). Η ιστορική ακρίβεια του ονόματος δεν είναι εξακριβωμένη. Ο Ηρόδοτος, η κύρια πηγή για τους ελληνο-περσικούς πολέμους, αναφέρει τον Φειδιππίδη ως τον αγγελιοφόρο που έτρεξε από την Αθήνα στη Σπάρτη ζητώντας βοήθεια και έτρεξε έπειτα πίσω μια απόσταση άνω των 240 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με τον πατέρα της Ιστορίας, η απάντηση των Σπαρτιατών υπήρξε αποκαρδιωτική λόγω αυστηρού εθίμου. Σε μερικά χειρόγραφα το όνομα του δρομέα μεταξύ της Αθήνας και Σπάρτης δίνεται ως Φειλιππίδης.

Ο Ηρόδοτος δεν κάνει καμία αναφορά για κανένα αγγελιοφόρο που στέλνεται από το Μαραθώνα στην Αθήνα. Αναφέρει ότι το κύριο μέρος του αθηναϊκού στρατού που αγωνίστηκε ήδη και κέρδισε την εξαντλητική μάχη φοβάται μια ναυτική επιδρομή από τον Περσικό στόλο ενάντια σε μια ανυπεράσπιστη Αθήνα και βάδισε γρήγορα πίσω από τη μάχη στην Αθήνα, φθάνοντας την ίδια μέρα. 

Pheidippides-600x375

Ας δούμε λίγα πράγματα για την ιστορική διαδρομή. Μεταξύ του Μαραθώνα και της Αθήνας υπάρχει η Πεντέλη, έτσι αυτό σημαίνει ότι εάν ο Φειδιππίδης έκανε πραγματικά το διάσημο τρέξιμό του μετά από τη μάχη έπρεπε να τρέξει γύρω από το βουνό. Η προφανέστερη διαδρομή ταιριάζει σχεδόν ακριβώς με τη σύγχρονη εθνική οδό Μαραθώνα-Αθήνας που ακολουθεί την εθνική οδό προς τα νότια από τον κόλπο Μαραθώνα και κατά μήκος της ακτής, κατόπιν ένας ομαλός αλλά παρατεταμένος ανήφορος δυτικά προς την ανατολική προσέγγιση στην Αθήνα μεταξύ Υμηττού και Πεντέλης και έπειτα κατηφορικά προς την Αθήνα. Αυτή η διαδρομή είναι περίπου 42 χιλιόμετρα και καθορίζει τα πρότυπα για την απόσταση. Εντούτοις υπάρχει μια άλλη θεωρία, ότι ο Φειδιππίδης είχε ακολουθήσει μια άλλη διαδρομή: μια δυτική ανάβαση κατά μήκος των ανατολικών και βόρειων προπόδων της Πεντέλης στο πέρασμα Διόνυσος και έπειτα μια ευθεία νότια πορεία προς τα κάτω στην Αθήνα. Αυτή η διαδρομή είναι αρκετά μικρότερη, περίπου 35 χιλιόμετρα, αλλά είναι πολύ απότομη. 

2750148

Πώς κατέληξε η διαδρομή να γίνει ολυμπιακό άθλημα; Στην αρχαιότητα δεν υπήρχε ως άθλημα «μαραθώνιος δρόμος» αλλά και ούτε είχε θεσμοθετηθεί κάτι παρόμοιο. Όταν οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες έγιναν πραγματικότητα στο τέλος του 19ου αιώνα, οι ιδρυτές και οι διοργανωτές έψαχναν ένα μεγάλο γεγονός που να υπενθυμίζει την αρχαία δόξα της Ελλάδας. Η ιδέα της οργάνωσης του αγώνα του μαραθωνίου προήλθε από τον Γάλλο γλωσσολόγο και ελληνιστή Μισέλ Μπρεάλ, ο οποίος πρότεινε κατά την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 στην Αθήνα «την επανάληψη του διάσημου εκείνου δρόμου που εξετέλεσε ο στρατιώτης του Μαραθώνος». Μάλιστα, λέγεται για τον Μπρεάλ πως αν και είχε ασχοληθεί με τη συγγραφή βιβλίων με θέματα από την Ελληνική Μυθολογία και την αρχαία ελληνική ιστορία, αρχικά όταν έκανε την παραπάνω πρόταση δεν γνώριζε πόση ήταν στην πραγματικότητα η απόσταση αυτή. Όταν όμως ενημερώθηκε ότι αυτή ήταν περίπου 40 χλμ. προσπάθησε να υπαναχωρήσει αλλά ήταν αργά, καθώς το αγώνισμα είχε ήδη συμπεριληφθεί στο επίσημο πρόγραμμα των αγώνων και είχε σταλεί σε διάφορες χώρες. Τελικά προσφέρθηκε να αθλοθετήσει ο ίδιος το νέο αυτό αγώνισμα για το οποίο και ο εθνικός ευεργέτης Γεώργιος Αβέρωφ αθλοθέτησε κύπελλο.

doc_mk

Αυτή η ιδέα υποστηρίχθηκε και από τον Πιέρ ντε Κουμπερτέν, τον ιδρυτή των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, καθώς επίσης και τους Έλληνες. Ο νικητής του πρώτου ολυμπιακού μαραθωνίου το 1896 (μόνο για άνδρες) ήταν ο Σπύρος Λούης, ένας Έλληνας μεταφορέας νερού. Νίκησε στους Ολυμπιακούς Αγώνες με χρόνο 2:58:50. Ο μαραθώνιος των γυναικών εισήχθη στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1985 στο Λος Άντζελες και κερδήθηκε από την Ζοάν Μπενουά των Ηνωμένων Πολιτειών με χρόνο 2:24:52. Έχει γίνει παράδοση ο μαραθώνιος των ανδρών να είναι το τελευταίο αγώνισμα με τερματισμό στο Ολυμπιακό Στάδιο και συχνά ώρες αργότερα η τελετή λήξης. Ο μαραθώνιος των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 αναβίωσε την παραδοσιακή διαδρομή από τον Μαραθώνα στην Αθήνα που τερματίζει στο Παναθηναϊκό στάδιο.

Το ολυμπιακό ρεκόρ είναι 2:06:32, από το 2008, από τον Κενυάτη Samuel Kamau Wanjiru. 

Στην εποχή μας περισσότεροι από 800 μαραθώνιοι γίνονται σε όλο τον κόσμο κάθε έτος, με τη μεγάλη πλειοψηφία να είναι ερασιτέχνες που τρέχουν για φιλανθρωπικούς σκοπούς ή απλά για την εμπειρία. Οι συμμετέχοντες κάθε χρόνο είναι δεκάδες χιλιάδες. Σήμερα, έλαβαν συμμετοχή πάνω από 60.000 άνθρωποι από 120 και πλέον χώρες σε αντίθεση με πέρσι που ήταν 55.000 – πρόκειται για ιστορικό ρεκόρ. 

Ο Μαραθώνιος είναι αφιερωμένος στη μνήμη του Βαλκανιονίκη και αγωνιστή της ειρήνης, Γρηγόρη Λαμπράκη.

Πηγή Εξωφύλλου: www.messinialive.gr

Αγγελική Μουζακίτη

About Αγγελική Μουζακίτη

Μέλλουσα αστυνομική ρεπόρτερ. Λάτρης των βιβλίων και των σειρών. Αν δε με "πιάσεις" να κάνω κάτι από αυτά τα δύο...τότε θα τρώω κάποιο γλυκό! Όνειρό μου να ταξιδέψω σε όσα περισσότερα μέρη μπορώ, ξεκινώντας από τη Νέα Υόρκη!