Εποχή της επιρροής; Εποχή που ο καθένας λειτουργεί με βάση το συμφέρον του σε κάθε περίπτωση; Εποχή που ακόμα και οι συγγενικές σχέσεις περνούν κρίση λόγω λανθασμένης διαχείρισης των καταστάσεων; Εποχή που ο επιφανειακά ισχυρότερος χρησιμοποιεί κάθε μέσο για να επωφεληθεί ο ίδιος; Εποχή που η εγγύτητα, η ειλικρίνεια, η αξιοπιστία, η εμπιστοσύνη στον ίδιο μας τον εαυτό βιώνουν ισχυρό πλήγμα…

Κι όμως στην εποχή του 2019, ενώ μπορούν εύκολα να αναπτυχθούν αισθήματα αλληλεγγύης, συμπαράστασης, ενώ είναι δυνατόν να ανθίσει ο εθελοντισμός, ο ”άνθρωπος” επιλέγει να στραφεί στην εύκολη λύση γι’ αυτόν, προσπαθώντας να υποβαθμίσει την αντιληπτική ικανότητα του άλλου, ασκώντας τεράστια επιρροή, με σκοπό την επιτυχία του προσωπικού συμφέροντος εις βάρος του άλλου. Ψυχολογική χειραγώγηση με έντονη δόση αμφισβήτησης, αμφιβολίας, άρνησης, διαστρέβλωσης της αντίληψης του θύματος, σίγουρα θα μπορούσαν να περιγράψουν σε ικανοποιητικό βαθμό την προσπάθεια του θύτη να ασκήσει τη μέγιστη επιρροή στο άτομο και τελικά να το οδηγήσει στην αυτοαμφισβήτηση.

1_7-8ror0JlGUx4wsnV3sk4w

Τι είδους προσωπικότητες μπορούν πράγματι να ασκήσουν τέτοιου είδους επιρροή; Σίγουρα άτομα με εμφανή έλλειψη ενσυναίσθησης και κατανόησης των αναγκών των άλλων, άτομα με ανασφάλειες και ανάγκη για θαυμασμό και προσοχή από τους υπόλοιπους, άτομα που επιθυμούν να επωφελούνται με κάθε κόστος. Επομένως, μιλάμε για άτομα φαινομενικά ισχυρά που στην ουσία νιώθουν εκτεθειμένα και μέσα από τέτοιες συμπεριφορές-τακτικές προσπαθούν να κρύβουν διαρκώς τις δικές τους ανασφάλειες.

Θα μπορούσε κάποιος να αναρωτηθεί κατά πόσο ένας γονιός μπορεί να εφαρμόσει μια τέτοια τακτική στο ίδιο του το παιδί… Κι όμως είναι αρκετά εύκολο ένας πατέρας, μία μητέρα ή ακόμα και οι δύο γονείς να παρασυρθούν και να προσπαθήσουν να μεταβάλουν την αντίληψη του παιδιού τους λέγοντας του ψέμματα για γεγονότα που το παιδί έχει δει να πραγματοποιούνται και έχει αντιληφθεί. Εδώ είναι το σημείο όπου ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα, καθώς μ’ αυτόν τον τρόπο το ίδιο το παιδί θα χάσει κάθε σιγουριά για τον εαυτό του, θα μετουσιωθεί σε μία αδύναμη προσωπικότητα που συνεχώς θα αμφιβάλλει για δεδομένα πράγματα. Γι’ αυτό λοιπόν η ιδιαίτερη προσοχή είναι απαραίτητη στην διαχείριση τέτοιων καταστάσεων ιδίως εάν εμπλέκονται παιδικές ψυχές!

Gaslighting-Examples-Effects-and-How-to-Confront-the-Abuse-09

Περνώντας από τη ζεστή αυτή σχέση στην απρόσωπη σχέση που κυριαρχεί στον χώρο της πολιτικής είναι δυνατόν να κατανοήσουμε πολλά για το φαινόμενο μας. Σίγουρα ο χώρος της πολιτικής μπορεί να περιέχει αρκετά στοιχεία του φαινομένου gaslighting, εφόσον είναι ένας σκληρός χώρος που ο καθένας χρησιμοποιεί κάθε μέσο για να ανέβει ιεραρχικά. Έτσι λοιπόν, τα ψέμματα, οι παραπλανήσεις και ειδικότερα οι διαρκείς αλλαγές σε πράγματα που έχουν ήδη ειπωθεί κάνουν ισχυρή την παρουσία τους. Οι προεκλογικές ομιλίες για παράδειγμα μπορεί να περιέχουν ”μεγάλα” λόγια και υποσχέσεις, τα οποία αργότερα αναιρούνται πλήρως και στην ουσία αμφισβητείται η ίδια η αντίληψη του κοινού-ψηφοφόρου.

IMG_0823

Κι όμως τι μπορεί να κάνει κάποιος ώστε να αποφύγει τη συγκεκριμένη ψυχολογική χειραγώγηση, όπου ο θύτης αρνείται στο θύμα όσα το τελευταίο θυμάται και έχει βιώσει προσπαθώντας να το οδηγήσει σε μία δική του πλαστή πραγματικότητα που του επιφέρει όφελος; Καθένας είναι απαραίτητο να ελέγχει τις καταστάσεις με τον δικό του τρόπο, να μη δέχεται κάθε είδους πληροφορία χωρίς επεξεργασία και να μην καταπιέζει τα δικά του συναισθήματα. Όλα αυτά βέβαια δεν είναι εύκολο να ελεγχθούν πάντα, αλλά σίγουρα μία προσπάθεια αρκεί για το δικό μας καλό!

Πηγή εικόνας εξωφύλλου: newyorker.com

Σωτηρία Χαλά

About Σωτηρία Χαλά

Αν και μεγαλωμένη σε παραθαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Αττικής και έχοντας καταγωγή από δύο νησιά του Αιγαίου, σίγουρα κάποιος θα την χαρακτήριζε παιδί της πόλης. Φοιτήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, η ήρεμη δύναμη που αντιμετωπίζει τις καταστάσεις με το δικό της τρόπο. Ασχολείται με την αρθρογραφία και γενικά ο κόσμος της δημοσιογραφίας της έχει κινήσει το ενδιαφέρον από μικρή ηλικία. Μεγάλη της αγάπη είναι η μαγειρική, με την οποία καταπολεμά το άγχος και την ένταση της ημέρας. Όνειρό της να κατακτήσει τον κόσμο της μαγειρικής και να ασχοληθεί επαγγελματικά με αυτόν τον τομέα στο μέλλον, συνδυάζοντας βέβαια και τις σπουδές της στον τομέα της Ψυχολογίας.