Υπάρχουν κάποια βράδια που μας βρίσκουν ξαπλωμένους σε έναν καναπέ, μετά από μία κουραστική μέρα/εβδομάδα. Και για να περάσει η ώρα, αποφασίζουμε να ρίξουμε μία ματιά στα social media. Το feed γεμάτο από φωτογραφίες και βίντεο φίλων και γνωστών να απολαμβάνουν το ποτό τους στο νέο in μαγαζί της πόλης, άλλοι να βρίσκονται σε κάποιον πανέμορφο προορισμό του εξωτερικού, ενώ δεν λείπουν και τα uploads κάποιων με όλων των ειδών καινούρια αποκτήματα. Και κάπως έτσι ξεκινάμε να αισθανόμαστε λίγο δυσάρεστα, μην μπορώντας να εξηγήσουμε το γιατί.

Τα τελευταία χρόνια τα social media έχουν κατακλείσει την καθημερινότητά μας: instagram, facebook, twitter κ.ο.κ. Και όπως είναι λογικό, δεν είναι πλέον και λίγες οι μελέτες που έχουν γίνει σχετικά με το πως αυτά επηρεάζουν τον ψυχισμό και την καθημερινότητά μας. Η αλήθεια είναι πως τα αποτελέσματα δεν είναι τόσο ενθαρρυντικά και συχνά τα social media έχουν βρεθεί στο στόχαστρο. Οι έρευνες οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί έχουν συνδέσει τη χρήση των social media με αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των χρηστών τους και ειδικά των εφήβων. Πιο συγκεκριμένα, έχει παρατηρηθεί πως οι χρήστες παρουσιάζουν συχνά μειωμένη αυτοεκτίμηση, άγχος και θλίψη, συναισθήματα τα οποία, αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως, μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στην κατάθλιψη. Αυτό το γεγονός καθόλου εντύπωση δε θα έπρεπε να μας κάνει, καθώς δημιουργείται υποσυνείδητα ένας αθέμιτος ανταγωνισμός στο κυνήγι της τέλειας εικόνας. Διότι πλέον όλα γύρω από αυτό περιστρέφονται, από το image: ταξίδια, ρούχα, ολοκαίνουρια gadgets, πανάκριβο lifestyle, κραυγαλέα χλιδή είναι λίγα από όσα παρελαύνουν καθημερινά στο feed μας. Και κάπως έτσι, τα μέσα που θα έπρεπε να απελευθερώνουν τον τρόπο σκέψης, να μας ενημερώνουν και να μας επιμορφώνουν, μετατρέπονται σε μία ψηφιακή φυλακή, κάνοντάς μας να κυνηγάμε το καλύτερο, το περισσότερο, ξεχνώντας συχνά να εκτιμήσουμε τα όσα ήδη έχουμε.

3fw4bD6V_400x400

Όλες οι έρευνες που έχουν διεξαχθεί πάνω στην αλληλεπίδραση των social media και του ανθρώπου καταλήγουν σε ένα συμπέρασμα: το συναίσθημα που προκαλείται εντονότερα είναι αυτό της ζήλιας. Ζήλια για όσους διασκεδάζουν σε κάποιο in μαγαζί το Σάββατο το βράδυ, ενώ εμείς έχουμε επιλέξει να μείνουμε μέσα στα ζεστά. Ζήλια που κάποιος άλλος έχει πιο ωραίο σώμα, πιο πολλούς φίλους, πιο πολλούς followers, πιο ενδιαφέρουσα – κατά τα φαινόμενα – ζωή. Αυτή η αγωνία και το άγχος, για το αν όλα αυτά αποτελούν μια εξωραϊσμένη εικόνα ή την πραγματικότητα έχουν πλέον δικό τους όνομα : FOMO (Fear Of Missing Out). Η διαταραχή αυτή δεν περιορίζεται στο πλαίσιο του να νιώθει κάποιος “σχετικός” με τα τεκταινόμενα στη μόδα ή στην επικαιρότητα, αλλά συνδέεται περισσότερο με το αν θα καταφέρουν να πετύχουν ορισμένους στόχους ζωής ή έστω να αποκτήσουν αυτά που όλοι οι άλλοι φαίνεται να έχουν. Σύμφωνα δε με κάποιες άλλες μελέτες, τα αποτελέσματα έδειξαν πως τα social media έχουν οργανωθεί με έναν τέτοιο τρόπο, ώστε κατά την χρήση τους να διεγείρονται τμήματα του εγκεφάλου υπεύθυνα με την παρορμητική συμπεριφορά, ειδικά όσον αφορά αγορές και τα ίδια  τμήματα του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται κατά την χρήση ναρκωτικών ουσιών, όπως η κοκαΐνη.

Hypnosis+and+Social+Media+Addiction+Series+1+of+5

Βέβαια θα ήταν λάθος αν κατηγορούσαμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυτά καθαυτά. Όπως επίσης θα ήταν και λάθος να γυρίζαμε την πλάτη μας σε αυτά, ενώ αποτελούν κομμάτι της πραγματικότητας του σήμερα. Αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε σαν δέκτες και πομποί αμέτρητων πληροφοριών κάθε μέρα, είναι να βάλουμε κάποια φίλτρα. Όχι μόνο στις φωτογραφίες που ανεβάζουμε, αλλά και στον τρόπο που εκλαμβάνουμε τα όσα συμβαίνουν γύρω μας. Θα μπορούσαμε να έχουμε στο μυαλό μας το λόγο για τον οποίο πρωτοδημιουργήθηκαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που είναι, όπως υποδηλώνει το όνομά τους, να μας φέρνουν κοντά, να ενθαρρύνουν την ανταλλαγή απόψεων και να διευρύνουν τους ορίζοντές μας.

(Και για να επιβεβαιώσω όλα τα παραπάνω, επιτρέψτε μου να ανοίξω μια μεγάλη παρένθεση και να σας παραθέσω το εξής πραγματικό περιστατικό μερικά χρόνια πριν. Ήταν σε περίοδο μιας πάρα πολύ δύσκολης εξεταστικής μου στο Πανεπιστήμιο. Ξενύχτι και έξοδος το Σάββατο το βράδυ δεν υφίσταντο σαν έννοιες. Και κάνω το λάθος να ρίξω μια ματιά στο feed στο instagram. Βλέπω την παρέα μου σε ένα γνωστό μαγαζί της παραλιακής, όλοι τους ντυμένοι υπέροχα και μέσα στα χαμόγελα, να απολαμβάνουν τα κοκτέιλ τους. #saturdaynight #partyinghard #beautifulpeople και δεν συμμαζεύεται. Και ζήλεψα, πολύ. Ήθελα να είμαι κι εγώ μαζί τους, ένιωσα ότι χαράμιζα τον χρόνο μου καθισμένη 3 το ξημέρωμα σε ένα γραφείο διαβάζοντας, ήθελα να είμαι κομμάτι της τέλειας εικόνας τους. Και περνάνε όμως οι μέρες, και τελειώνει η εξεταστική, και συναντάω τα παιδιά και πηγαίνει η κουβέντα στην εν λόγω βραδιά. Και η εικόνα που είχα διαλύθηκε σε μερικά δευτερόλεπτα: “Αθηνά… χάλια μαύρα!! Στριμωχτήκαμε σαν τις σαρδέλες, μας σκουντούσαν και μας έσπρωχναν ασταμάτητα, δεν είχαμε να κάτσουμε, η ζέστη αφόρητη και τα ποτά σκέτες μπόμπες. Πάλι καλά που δεν ήσουν!” )

Επομένως την επόμενη φορά που θα κάνετε scrolling στο feed σας, σκεφτείτε πως, όπως δεν πρέπει να κρίνουμε τα βιβλία από το εξώφυλλό τους, έτσι είναι ανούσιο να κρίνουμε ανθρώπους και τις ζωές τους από όσα φτάνουν στο feed μας.

Αθηνά Χαραλαμπάκη

About Αθηνά Χαραλαμπάκη

Φοιτήτρια οδοντιατρικής στη Σόφια, γεννημένη στη Θεσσαλονίκη. Στον ελεύθερό μου χρόνο διαβάζω βιβλία, ειδικότερα μυστηρίου και αστυνομικά, με μία αδυναμία στην Agatha Christie και ακούω μανιωδώς μουσική. Στις μεγάλες μου αδυναμίες συγκαταλέγονται το πολύ και καλό φαγητό, η σοκολάτα, οι περίπατοι στη φύση και οι ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Ούσα ανήσυχο πνεύμα, το όνειρό μου είναι να ταξιδέψω σε όλο τον κόσμο και να γνωρίσω διαφορετικές κουλτούρες και πολιτισμούς. Ανέκαθεν ευαίσθητη και αισιόδοξη, πιστεύω πως ο κόσμος μπορεί να γίνει πολύ καλύτερος αν πρώτα γίνεις εσύ η αλλαγή που θέλεις να δεις γύρω σου.