Θα μπορούσαμε να πούμε πως η τρέλα και η διάνοια είναι δύο εκ διαμέτρου αντίθετες καταστάσεις του ανθρώπινου εγκεφάλου. Παρ΄όλα αυτά, επιστήμονες προσπαθούσαν εδώ και χρόνια να βρουν τη σύνδεση μεταξύ τους, να εξηγήσουν πώς γίνεται καλλιτεχνικές και επιστημονικές ιδιοφυΐες, όπως ο Έντγκαρ Άλαν Πόε, ο Βίνσεντ βαν Γκογκ, ο Τζον Νας και πολλοί άλλοι, να έπασχαν από κάποια ψυχική νόσο.

(Πηγή εικόνας: twitter.com/angelelliott)

Ήταν πριν από 2.500 χρόνια, όταν ο Αριστοτέλης υποστήριξε πως “δεν υπάρχει καμία μεγάλη ιδιοφυΐα χωρίς κάποια δόση παράνοιας». Ήταν ο πρώτος που παρατήρησε πως εξέχουσες μορφές των γραμμάτων έτειναν προς τη μελαγχολία. Αυτό, με το πέρασμα των αιώνων, διαπιστώθηκε και μέσω άλλων τρανταχτών μορφών, όπως ο Μπετόβεν, ο Μιχαήλ Άγγελος και άλλοι.

(Πηγή εικόνας: zeitgeistandstuff.com)

Σήμερα, η σύνδεση αυτή φαίνεται να έχει βρεθεί σε μία περιοχή του ανθρώπινου εγκεφάλου, το μετωπιαίο λοβό. Σύμφωνα λοιπόν με τους επιστήμονες, οι ψυχικές διακυμάνσεις ανθρώπων με διπολική διαταραχή, και κατά συνέπεια και οι εκρήξεις δημιουργικότητάς τους, φαίνεται να ερεθίζουν το ίδιο κέντρο του ανθρώπινου εγκεφάλου και αυτό ίσως εξηγεί τη σύνδεση των δύο αυτών καταστάσεων. Επίσης, οι επιστήμονες υποστηρίζουν και την άποψη πως, επειδή τα ερεθίσματα που λαμβάνουν οι άνθρωποι με ψύχωση δε “φιλτράρονται”, το υποσυνείδητό τους είναι πιο δεκτικό σε αντιφατικές και “τρελές” ιδέες, το οποίο εκφράζεται πολλές φορές στην τέχνη τους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα όλων των παραπάνω αποτελεί η καλλιτέχνης Γιαγιόι Κουσάμα, γνωστή και ως “η πουά καλλιτέχνης”. Οι ψευδαισθήσεις της ξεκίνησαν σε ηλικία δέκα ετών. Η ίδια λέει πως όποτε είχε μία ψευδαίσθηση, έτρεχε να τη ζωγραφίσει και κάπως έτσι προέκυψαν τα έργα της με επαναλαμβανόμενα μοτίβα και πουά, πολλά πουά. Σήμερα πλέον, σε ηλικία 87 ετών, νοσηλεύεται σε ψυχιατρική κλινική στο Τόκιο, χωρίς αυτό όμως να την εμποδίζει να πηγαίνει καθημερινά στο στούντι’ο της, από τις 9 μέχρι τις 6 και να δημιουργεί. Όσοι την ξέρουν, υποστηρίζουν πως η τέχνη ίσως είναι και η διέξοδός της από την κατάσταση στην οποία βρίσκεται, η ελευθερία να εκφράζεται όπως εκείνη θέλει.

(Πηγή εικόνας: essentialhommemag.com)

Παρ’όλα αυτά, όπως και η ίδια εξάλλου έχει πει σε συνέντευξή της, για άτομα με τέτοιες ψυχώσεις οι εκρήξεις δημιουργικότητας που πολύ συχνά οδηγούν στη δημιουργία αριστουργημάτων δεν είναι κάτι το τόσο ευχάριστο και εύκολο πάντα. Απεναντίας, μπορεί να γίνει πολύ εξουθενωτικό, ακόμη και απειλητικό για τη ζωή των πασχόντων. Μπορεί εμείς στον καμβά να βλέπουμε κάτι υπέροχο, όμως στο μυαλό των ανθρώπων αυτών το φως και το σκοτάδι συμβαδίζουν, οι ίδιοι ακροβατούν ανάμεσα στην τάξη και το χάος και οι ισορροπίες είναι λεπτές.

Πηγή κεντρικής εικόνας: patricia.com

Αθηνά Χαραλαμπάκη

About Αθηνά Χαραλαμπάκη

Φοιτήτρια οδοντιατρικής στη Σόφια, γεννημένη στη Θεσσαλονίκη. Στον ελεύθερό μου χρόνο διαβάζω βιβλία, ειδικότερα μυστηρίου και αστυνομικά, με μία αδυναμία στην Agatha Christie και ακούω μανιωδώς μουσική. Στις μεγάλες μου αδυναμίες συγκαταλέγονται το πολύ και καλό φαγητό, η σοκολάτα, οι περίπατοι στη φύση και οι ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Ούσα ανήσυχο πνεύμα, το όνειρό μου είναι να ταξιδέψω σε όλο τον κόσμο και να γνωρίσω διαφορετικές κουλτούρες και πολιτισμούς. Ανέκαθεν ευαίσθητη και αισιόδοξη, πιστεύω πως ο κόσμος μπορεί να γίνει πολύ καλύτερος αν πρώτα γίνεις εσύ η αλλαγή που θέλεις να δεις γύρω σου.